01
02
03
04
05
06
Сентиабр 27, 1993ш. – Аҧсны Ареспублика аҳҭнықалақь Аҟәа ахақәиҭтәра.
Урыстәыла аҧшьгарала, иуль 27, 1993ш. рзы иаҵаҩын, ақырҭуа ар Аҧсны алгаразы х-ганктәи Шәачатәи аиқәшаҳаҭра. Аха, Қырҭтәыла ари аиқәшаҳаҭра хшыҩзышьҭра арымҭеит. Иҟалаз аҭагылазаашьа ҿыцқәа азгәаҭо, Аштаб Хадаҿы аус адулан аҕа ир аилаҧыххаареи, Аҟәа ахақәиҭтәреи рзы аоперациа. Сентиабр 16, 1993ш. Аҧсны Арбџьармчқәа ажәылара иалагеит. Гәымсҭатәи афронт ар аҕа ихыхьчаратә аҭыҧқәа ааныркылеит. Сентиабр 27 рзы Аҧсны аҳҭнықалақь Аҟәа ахы иақәиҭыртәит. 12 нызқь иҟаз аҕа ир еилаҧыххаан. Ҳашьцәа, ҳаҳәшьцәа, ҳауаажәлар! Гәык -ԥсыкала ишәыдаҳныҳәалоит Аҟәа ахақәиҭра амш!
Аҧсадгьыл ахь ахынҳәразы аҳәынҭқарратә еилаки Аҧснытәи аҳәынҭқарратә университети ирыбжьоу аиқәшаҳаҭра инақәыршәаны, есышықәсатәи апроект "Ҳџьынџьуаа рыҧсадгьыл аҟны аҵара дырҵара" аҳәаақәа ирҭагӡаны, Ауниверситет абазаҟны еиҿкаауп арепатриантцәа аҧсуа бызшәеи аурыс бызшәеи дырҵаразы аҽазыҟаҵаратә кәрсқәа. Қәҿиарала акәрсқәа ирхысыз зегьы алшара рымоуп абиуџьеттә шьаҭала Аҧснытәи аҳәынҭқарратә университет аҟны аҵара рҵарц, иара убас ауниверсит азеиҧш нхарҭаҿы аанкылара.
Апрограмма алахәцәа ирызшәахоит астипендиа. Аҵараҟны ибзианы зхы аазырҧшыз ҳџьынџьуаа ирызшәахоит Омар Беигәаа ихьӡ зху астипендиа, уи шьақәнарӷәӷәеит Аҧсадгьыл ахь ахынҳәразы аҳәынҭқарратә еилакы. Апрограмма афинанстә цхыраара анаҭоит арепатриациазы аҳәынҭқарратә фонд.
Аҧсадгьыл ахь ахынҳәразы аҳәынҭқарратә еилакы анапхгара ҭабуп ҳәа рарҳәоит "Ҳџьынџьуаа рыҧсадгьыл аҟны аҵара дырҵара" апрограмма адгылара азҭаз ААУ аректор, академик, апрофессор Алеко Гәарамиа, иара убас жәларбжьаратәи азҵаарақәа рзы ААУ апроректор Мақсим Ӷәынџьиа.
Аҧсадгьыл ахь ахынҳәразы аҳәынҭқарратә еилакы ахыбраҟны имҩаҧысит Ҭырқәтәылатәи Ареспублика аҟынтә Аҧсны иааны иҟоу аспортсменцәа рҧылара.
Аиҧылара аартуа Аҧсадгьыл ахь ахынҳәразы аҳәынҭқарратә еилакы ахантәаҩы Вадим Ҳаразиа иазгәеиҭеит, аспортсменцәа рыҧсадгьыл ахь раара акыр агәахәа шырнаҭаз, аспорттә усхк аҟны ақәҿиарақәа рзеиӷьеишьеит. Иара убас, аделегациа ахада, Аҧсуа Федерациа алахәыла, Ҭырқәтәыла иҟоу аҧсуа қыҭа Калдахәара аиҳабы Ерџьаи Пачкориа, аҧсуа диаспора рҭоурыхтә ҧсадгьыл иаҭаартә алшара аҧызҵаз, еиҿызкааз зегьы ҭабуп ҳәа реиҳәеит.
Аиҧылара аҳәаақәа ирҭагӡаны имҩаҧысит аҧсуа милаҭтә хәмарра "Аимҵакьачара" жәларбжьаратәи атурнир иалахәыз ҳџьынџьуаа Аҧсны атәылауаҩшәҟәы ранашьара иазкыз аусмҩаҧгатә. Асасцәа гәаларшәагас иранашьан аҳамҭақәа.
Цәыббрамза 6, ихыркәшан  аҧсуа милаҭтә хәмарра "Аимҵакьачара" ареспубликатә жәларбжьаратә турнир. Уи иалахәын Ҭырқәтәылатәи Ареспублика аҟынтә ҳџьынџьуаа.
Афиналтә хәмарраҟны Ҭырҭәтәылантәи аҧсуа диаспора злахәыз акоманда аҩбатәи аҭыҧ ааннакылеит, Ҷлоу ақыҭа акоманда аҧыжәара агеит, актәи аҭыҧ ааннакылеит. Абасала, ихыркәшахеит аҧсуа милаҭтә хәмарра "Аимҵакьачара" жәларбжьаратәи атурнир. Аиашьареи, аиҩызареи, аимадареи, аҧхьаҟагьы аҿиара бзиа аиуааит аспорттә хырхарҭала.
Иахьа, Ҭырқәтәылатәи Ареспублика аҟынтә зҭоурыхтә ҧсадгьыл аҟны иҟоу ҳџьынџьуаа рделегациа ашәҭқәа шьҭарҵеит Алада Ешыра ақыҭан Аҧсны раҧхьатәи Ахада Владислав Арӡынба иҳаҭгәын аҟны, Аҧсны Аиааиреи Ахьыҧшымреи ргаразы Аџьынџьтәылатә еибашьраҟны иҭахаз ҳҵеицәа ргәаладыршәеит.
Ҳџьынџьуаа рхы аладырхәуеит аҧсуа милаҭтә хәмарра "Аимҵакьачара" иазку ареспубликатәи жәларбжьаратәи атурнир.
Анаҩс, астадион "Динамо" аҟны имҩаҧысит жәларбжьаратәи атурнир аартра. Аҧсуа милаҭтә хәмарра "Аимҵакьачара" иалахәуп Аҧсны араионқәа зегьы рҟынтә акомандақәа, иара убас Ҭырқәтәыла инхо аҧсуаа рыла ишьақәгыло акоманда.
Аиҧылара аартуа, Аҧсадгьыл ахь ахынҳәразы аҳәынҭқарратә еилакы ахантәаҩы Вадим Ҳаразиа атурнир алахәцәа ирзеиӷьеишьеит аихьӡарақәа, ахәмарра ласы. Иара убас иазгәеиҭеит, ҳџьынџьуаа ари атурнир иахьалахәу аҵак ду шамоу, аҧсуа диаспора рҭоурыхтә ҧсадгьыл радыҧхьалара аус аимадара арӷәӷәара ишацхраауа.
Атурнир еиҿыркааит Аҧсадгьыл ахь ахынҳәразы аҳәынҭқарратә еилакы, Адунеизегьтәи аҧсуа-абаза аконгресс, Аҿари аспорти русқәа рзы аҳәынҭқарратә еилакы. Атурнир мҩаҧысуеит цәыббрамза 6-нӡа.
Нанҳәамза 30, Аԥсадгьыл ахь ахынҳәразы аҳәынҭқарратә еилакы ахыбраҟны 24 ҭаацәара ауада ҿыцқәа рцаԥхақәа рыҭан.
24 уада рахьтә - 15 уада ҩҿык рыла ишьақәгылоуп, иҟоуп ҿык змоу жәуадак. Арепатриантцәа ауада ҿыцқәа рыҭоуп хеихагылакны иҟоу аҩнаҟны Гәылрыԥшь араион Маҷара ақыҭан.
Ауадақәа зауз рхыԥхьаӡара аҟны иҟоуп 1992ш.-1993ш. рзы Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра иалахәыз, Нхыҵ-Кавказынтәи хатәгәаԥхарала иааз аибашьцәа, Аԥсны Афырхацәа, иара убас Ҭырқәтәылантәи иааз ҳџьынџьуаа. Ауадақәа зауз рсиаҟны иарбоуп 2012 ш. рзы Шьамтәылантәи иааз ҳашьцәа, иахьа уажәраанӡа қьырала ауадақәа ирыҩназ, урҭ рхыԥхьаӡара ԥшьба-хәба ҭаацәара рҟынӡа инаӡоит. Абри аҩнаҟны ауадақәа роуит хҩык инареиҳаны ахшара змоу, зхала зхәыҷқәа зааӡо анацәа, зыԥшәмацәа зыԥсҭазаара иалҵхьоу. Иҟоуп иара убас, Аԥсны Аҩныҵҟатәи аусқәа рминистрра аҟны аус зуа ҳашьцәа, урҭгьы аҭаацәара иалоу, ҩыџьа ахшара иреиҵамкәа измоу. Ахшара рацәа змоу аҭаацәара, категориала иаҵанакуа роуп зегьы. Зыӡбахә ҳәоу аҭаацәарақәа , шықәсқәак раахыс Аԥсны қьырала ауадақәа ирыҩнан. Иҟан зхатә харџь ала изшәақәоз, иҟан иара убас арепатриациазы аҳәынҭқарратә еилакы апрограмма иашәоз.
Аԥсадгьыл ахь ахынҳәразы аҳәынҭқарратә еилаки Аҳәынҭқарратә еилазаара "Аԥсныргылара" ирыбжьаз аиқәшаҳаҭра инақәыршәаны, ԥхынгәымза 16, ҳазҭоу ашықәс азы, арепатриациазы аҳәынҭқарратә еилакы ахархәарахь иаҭан Маҷара ақыҭан игылоу ауада рацәа змоу аҩны. Аԥхьаҟа ас еиԥш иҟоу аргыларатә усқәа еиҭазгәаҭоуп.
Аҩнеихагыла акәзар, ҳаамҭа иақәшәоу ахархәагақәа рыла еиқәыршәоуп, анхаразы аҭагылазаашьа бзиақәа аԥнаҵоит.
Аԥсадгьыл ахь ахынҳәразы аҳәынҭқарратә еилакы адырра ҟанаҵоит ҳџьынџьуаа Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә Университет рҭаҵаразы адкылара шымҩаԥысуа
Арепатриациазы аҳәынҭқарратә еилакы есышықәсатәи апрограмма аҳәаақәа ирҭагӡаны алаҳәара ҟанаҵоит аҳәаанырцә инхо ҳџьынџьуаа Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет аҟны аҵара рҵарц азы адкылара шымҩаԥысуа.
Аҵара аҿҳәара дара иалырхуа афакультет иадҳәалоуп, уахь иаҵанакуеит абызшәа аҽазыҟаҵаразы ихымԥадатәиу акурсқәа рахысра. Аԥсадгьыл ахь ахынҳәразы аҳәынҭқарратә еилакы ахарџьқәа зегьы ахахьы иагоит, раара, рҵара уҳәа, иара убас қәҿиарала аҵара зҵо астудентцәа астипендиа рызшәалахоит.
Арзаҳалқәа рыдкылахоит 2024ш. нанҳәамза 30-нӡа. Еиҳа ихаҭәаау аинформациа шәоурц азы ҳџьынџьуааи ҳареи ҳаимадара аҟәша шәадҵааларц шәылшоит:
Аҭел: +7 940 995 49 95 (WhatsApp)

Нанҳәамза 15 - Аҧсны хатәгәаҧхарала еибашьуаз ирымшуп. Зыҩнқәа, зҭаацәа, зусурақәа ныжьны иааз аибашьцәа-афырхацәа ирымшуп. Аҧсны ахақәиҭреи, ахьыҧшымреи, аиашареи рыхьчаразы бџьаршьҭыхла иқәҧон. Ҭырқәтәылантәи, Шьамтәылантәи, Иорданиантәи, Нхыҵ-Кавказынтәи Аҧсны зыхьчоз рфырхаҵара хашҭра ақәым. Аиааира иахьымӡаз хатәгәаҧхарала еибашьуаз ҳфырхацәа ргәалашәара лашазааит, рҿаҧхьа ҳхырхәоит.

Нанҳәамза 14 - Аҧсны аҭоурых адаҟьақәа рҿы итрагедиатәу рыцхәны иаанхоит. Убри аҽноуп, 413 мши-ҵхи ицоз аибашьра ахы анакы. Зықьҩыла аҭынч уааҧсыреи афырхацәеи рхы ақәырҵеит Аҧсадгьыл ахьчара. Игәалашәара лашазааит акомандаҟаҵаҩ хада Владислав Арӡынба. Ргәалашәара наӡаӡазааит Аҧсны Аиааира азаазгаз иреиӷьыз аҵеицәа, ҳџьынџьуаа, хатәгәаҧхарала иҳацеибашьуаз зегьы. Рҿаҧхьа ҳхырхәоит 413 мши-ҵхи бџьаршьҭыхла ҳаҧсадгьыл зыхьчоз аветеранцәа, агәабзиареи агәамчи рзеиӷьаҳшьоит. Аҧсны жәлар аҭынчреи агәабзиареи рымазааит.

Аҧсадгьыл ахь ахынҳәразы аҳәынҭқарратә еилакы анапхгареи, аҧхынтәи алагерь "Ахьышьҭрахь" алахәцәеи , Очамчыра ақалақь аҟны, 1992-1993ш.ш. рзы Аҧсны Аџьынџьтәылатә еибашьраҟны иҭахаз рыхьӡала иргылоу абаҟа амҵан ашәҭқәа шьҭарҵеит. Р. А. Ҵәыџьба ихьӡ зху Акультура аҩнаҟны асасцәа рзы еиҿкаан ихаҭәааз аконцерттә программа. Ҳџьынџьуаа рҭоурыхтә ҧсадгьыл аҟны ироуз аҧхарра агәахәара рнаҭеит.